بررسى ولايت جد روايات متعدد و تامّ السند و الدلالة براى جدّ اثبات ولايت مىكند و حتى ولايت جدّ بر ولايت پدر هم ترجيح داده شده است « 1 » در مقابل اين روايات ، رواياتى هست كه ولايت را منحصر در اب كرده است : صحيحهء محمد بن مسلم عن احدهما عليهما السلام قال : يستأمرها [ الجارية ] كل احدٍ ما عدا الاب « 2 » روايت ابى مريم عن ابى عبد الله عليه السلام قال : الجارية البكر التى لها اب لا تتزوج الّا باذن أبيها « 3 » صحيحهء محمد بن مسلم قال سألت ابا جعفر عليه السلام فى الصبى يتزوج الصبية يتوارثان ؟ قال اذا كان ابواهما اللذان زوّجاهما فنعم . « 4 » مفهوم اين روايت از جدّ نفى ولايت مىكند . صحيحهء ابن مسلم قال سألت ابا جعفر عليه السلام عن الصبى يتزوج الصبيّة . قال : اذا كان ابواهما اللذان زوجاهما فنعم جايز . . . « 5 » اين دو دسته روايات را به دو شكل مىتوانيم جمع كنيم . جمع اول : چون روايات مشتبه صريح در اثبات ولايت براى جدّ است ، در كلمهء « اب » در روايات نافيه توسعه قائل شويم و بگوييم مراد از اب در اين روايات اعم از اب مستقيم و اب مع الواسطه است . جمع دوم : در برخى روايات آمده است كه شرط ولايت جدّ زنده بودن پدر است . اين روايات را شاهد جمع قرار دهيم و بگوييم رواياتى كه ولايت را منحصر در اب كرده است منظور ولايت مستقيم است و رواياتى كه براى جدّ اثبات ولايت كرده مراد اب مع الواسطه است و موردش صورتى است كه پدر زنده بوده و شرائط ولايت در او جمع باشد ، در اين صورت پدر ولايت دارد و جدّ هم چون ولىّ الولى است و بر پسر خودش ولايت دارد پس بالواسطه بر نوه‌اش هم ولايت دارد .

--> ( 1 ) جامع الاحاديث ، ج 25 ، ص 193 به بعد ، باب 51 از ابواب التزويج . ( 2 ) جامع الاحاديث 25 / 191 باب 50 از ابواب التزويج ، ح 12 . ( 3 ) جامع الاحاديث 25 / 189 ، باب 50 از ابواب التزويج ، ح 7 . 4 و 5 - جامع الاحاديث 25 / 194 و 193 باب 51 از ابواب التزويج ، ح 3 و ح 2 .